Klub im. Heleny Modrzejewskiej ma zaszczyt przedstawic w Kalifornii unikalny film zrealizowany w 1946 roku, "Wielka Droga", ze wstepem dr Doroty Lekkiej z Filmoteki Narodowej w Polsce. Film opowiada historie zolnierzy Drugiego Korpusu Wojsk Polskich pod dowodztwem Generala Wladyslawa Andersa, tzw. "Armii Andersa". Zawiera unikalne materialy archiwalne. Spotkanie odbedzie sie w dniu 4 lutego 2024 r. o godzinie 16:30 -19:30 (projekcja filmu o g. 17:15) w sali Bolton Hall Museum w Tujunga (10110 Commerce Ave, Tujunga, CA 91042). Wstep wolny, liczba miejsc ograniczona. RSVP: prezes@modjeska.org. Po projekcji dyskusja i male przyjecie. Spotkanie przygotowane we wspolpracy z Polskim Salonem Artystycznym Jerzego Barankiewicza w San Diego, gdzie pokaz odbedzie sie 10 lutego 2024.
DOROTA LEKKA
dr Dorota Lekka, kierownik Działu Współpracy Międzynarodowej Filmoteki Narodowej – Instytutu Audiowizualnego. Promuje polskie dziedzictwo filmowe na całym świecie oraz koordynuje współpracę FINA z podmiotami zagranicznymi i międzynarodowymi.
WIELKA DROGA, REŻ. MICHAŁ WASZYŃSKI,
WŁOCHY, POLSKA, 1946, 87 MIN
Film przedstawia losy pary narzeczonych rozłączonych wojną: od oblężenia Lwowa w 1939 roku do formowania Armii Andersa w ZSRS poprzez tułaczkę w Iranie, Iraku, Palestynie i Egipcie aż po kampanię włoską. Istotnym i najbardziej wartościowym elementem filmu są autentyczne zdjęcia dokumentalne, m. in. z bitwy o Monte Cassino, w której bohater filmu – Adam zostaje ranny. „Wielka Droga” to film mający już ponad 75 lat, jednak dopiero od stosunkowo niedawna znany jest polskiej publiczności. Jedyna dotychczas znana w Polsce wersja tego filmu trafiła do zbiorów Filmoteki Narodowej w 1962 roku z USA. Jednak z uwagi na niewygodne dla Rosji Sowieckiej wątki film ten przez 25 lat przeleżał na półce i nie był publicznie pokazywany. Ponieważ zawierał liczne autentyczne zapisy realizowane przez czołówkę filmową, ukazujące życie II Korpusu na całej trasie jego przemarszu, ćwiczenia oraz udział w operacjach wojskowych, z przygotowaniami do bitwy o Monte Cassino na czele, nie był traktowany jako film, lecz jako dokumentalne materiały filmowe i udostępniane były tylko jego fragmenty.
Pierwsze pokazy całości, choć dostępne jedynie dla środowisk studenckich, odbyły się w latach 1988–1989 w Katowicach i we Wrocławiu. W kwietniu 1991 roku film został wyemitowany przez telewizję i był to pierwszy raz, kiedy został on w Polsce zaprezentowany szerokiej publiczności. Dopiero wtedy, po 45 latach od premiery, „Wielka Droga” zaistniała w świadomości widzów w kraju. Przygotowana przez Filmotekę Narodową premiera odrestaurowanego filmu „Wielka Droga” jest kolejnym niezwykle ważnym przedsięwzięciem zmierzającym do przywrócenia polskiej kulturze i pamięci zbiorowej dokonań polskich twórców – tym razem scenicznych i teatralnych. Jest aktem oddania należnego miejsca w polskiej kulturze artystom wojennym, a później emigracyjnym, którzy będąc również żołnierzami, dzielili z żołnierzami II Korpusu tułaczy los i niewygody warunków frontowych, a jednocześnie swoim talentem i tworzonym pięknem podtrzymywali ducha narodowego i wiarę w powrót do wolnej ojczyzny – której wielu z nich nigdy nie doczekało.
GENERAL ANDERS I KLUB IM. MODRZEJEWSKIEJ
Prezentacja filmu ma dla Klubu specjalne znaczenie ze względu na unikalne informacje o Drugim Korpusie Wojsk Polskich Generała Władysława Andersa, kontynuując wieloletnie tradycje tej strefy tematycznej. W gronie działaczy Klubu w jego pierwszej dekadzie znajdowali się weterani Armii Andersa, poeta Kazimierz Cybulski, oraz kompozytor Henryk Vars, ten drugi aktywnie współpracujący podczas przygotowania amerykańskiej premiery Requiem Romana Maciejewskiego w 1975 r. Klub kilkakrotnie prezentował muzykę Varsa na koncertach prywatnych i publicznych. Pierwszy Prezes Klubu aktor-reżyser Leonidas Dudarew-Ossetyński był weteranem Armii Polskiej we Francji, zaprzyjaźnionym z Generałami: Andersem, Bór-Komorowskim (ojciec chrzestny córki Ossetyńskiego, Valerie Hunken), i Stanisławem Karpińskim (dowódca polskich lotników w RAF, uczestnik Bitwy o Anglię).
Spotkanie z Harvey Sarner'em, autorem książki o Armii Andersa General Anders and the Soldiers of the 2nd Army Corps miało miejsce w marcu 1998 roku podczas kadencji Prezesa Edwarda Piłatowicza. Spotkanie z weteranem Drugiego Korpusu, spadochroniarzem Marcinem Henzelem odbyło się w czerwcu 2007 r. dzięki wysiłkom Prezes Doroty Olszewskiej. Spotkania o gehennie deportowanych na Syberię Polek i Polaków miały miejsce w latach 2004 (film A Forgotten Odyssey, z wprowadzeniem Sybiraka Kazimerza Cybulskiego, kadencja Prezes Jolanta Zych) i 2016 (spotkanie z Sybirakami, Prezes Andrew Z. Dowen).
Spotkanie poświęcone artystom związanym z Drugim Korpusem, których historie odnalazł i opublikował prof. Jan Wiktor Sienkiewicz (Artyści Andersa), odbyło się w kwietniu 2017 r. Z Drugim Korpusem związana była również legendarna aktorka i piosenkarka Hanka Ordonówna. Sztukę o niej, napisaną przez prof. Kazimierza Brauna, Klub prezentował w listopadzie 2013 r. (Teatr Polski w Toronto w Magicopolis w Santa Monica). Po wyjściu z obozów w Związku Sowieckim z Drugim Korpusem, który uratował z gułagu wiele osób cywilnych, Ordonka opiekowała się polskimi sierotami m. in. w Indiach i Iranie. Obydwa ostatnio wymienione wydarzenia odbyły się podczas kadencji Prezesa Andrew Z. Dowena. Córka Generała Andersa,
Senator Anna Maria Anders, wystąpiła na Koncercie 100-lecia Odzyskania Niepodległości w listopadzie 2018 r., współorganizowanym przez Konsulat RP w Los Angeles i nasz Klub w Colburn School of Music w Los Angeles. Jej przemówienie znalazło się w Albumie 50-lecia Klubu Kultury im. Heleny Modrzejewskiej (red. M. Trochimczyk, E. Kański i E. Trybus), opublikowanym w 2021 roku.
FOTOGRAFIE I WRAZENIA PO PROJEKCJI FILMU






.jpg)
.jpg)
.jpg)
.jpg)




























.jpg)
